Το είπανε τις προάλλες στις ειδήσεις. Η παραοικονομία ανθεί πάντοτε στη χώρα μας, ιδιαίτερα όμως τα τελευταία χρόνια. Η είδηση ανέφερε, ότι κάθε χρόνο, κινούνται μέσω της παραοικονομίας, κάπου δεκαπέντε τρισεκατομμύρια δραχμές, που για μιά μικρή χώρα σαν την Ελλάδα, θεωρούνται πάρα πολλά, συγκρινόμενα με τα μεγέθη της « κανονικής », της επίσημης οικονομίας. Αλλά πριν μπούμε στα άδυτα της παραοικονομίας, είναι καλό να δούμε τί σημαίνει υπό στενή έννοια ο όρος « οικονομία ». Και λέμε υπό στενή έννοια, επειδή η λέξη αυτή χρησιμοποιείται και σε πάρα πολλές άλλες περιπτώσεις με διαφορετικές σημασίες, και που δεν χρειάζεται να μας απασχολήσουν, μιάς και εν έχουν άμεση σχέση με τη γνωστή μας παραοικονομία.
Λοιπόν, την πρώτη αναφορά στον όρο αυτό, την βρήκα να αποδίδεται στον Αριστοτέλη. Ο Σταγειρίτης φιλόσοφος που δεν είχε αφήσει σχεδόν κανένα τομέα της σύγχρονης του γνώσης έξω από τα ενδιαφέροντά του, έδωσε στον όρο την εξής έννοια : Η οικονομία είναι η τέχνη του διαχειρίζεσθαι τα του οίκου, και ιδίως της οικογενειακής περιουσίας. Και κατ΄επέκτασιν, η διαχείριση των περιουσιακών στοιχείων μιάς δεδομένης κοινωνίας. Με αυτόν τον τρόπο χαρακτήρισε ο Αριστοτέλης τον όρο αυτό. Και είχε και μεγάλη ακρίβεια η ερμηνεία αυτή, καθώς η λέξη είναι σύνθετη από τον
« οίκο » και το « νόμο ».
Αλλά τί δηλώνει ακριβώς ο όρος « παραοικονομία » ; Μέχρι πριν μερικά χρόνια, ήταν τελείως άγνωστη αυτή η λέξη, τη μάθαμε σχετικά πρόσφατα. Κάμνοντας μιά αντιδιαστολή με τον όρο
« οικονομία », πρέπει να καταλήξουμε στο συμπέρασμα, ότι παραοικονομία σημαίνει την έξω από τα νόμιμα πλαίσια ανάπτυξη της οικονομικής δραστηριότητας, μιάς « κάτω από το τραπέζι » οικονομίας, όπως θα τη λέγεμε στη δημοσιογραφική γλώσσα.
Πρόκειται για μιά σειρά από ποικίλες οικονομικές δραστηριότητες, που αρχή έχουν, άλλα τέλος όχι. Επειδή το εύρος αυτής της ιστορίας είναι τεράστιο, θα δοκιμάσουμε να βρούμε μερικές από τις πλευρές της. Και χωρίς να βάλουμε τα πράγματα σε κάποια σειρά
προτεραιότητας, ας αρχίσουμε από το πιό συνηθισμένο, τη φοροδιαφυγή.
Μπορούμε να πούμε, ότι η αποφυγή πληρωμής φόρων, είναι ένα συνηθισμενο πράγμα σε πολλές κοινωνίες. Φυσικά, αυτή η συνήθεια είναι θέμα ομαδικής νοοτροπίας, υπάρχουν χώρες όπου η νοοτροπία της κοινωνίας δεν αποδέχεται τη φοροδιαφυγή σαν μέσο εξοικονόμησης χρημάτων, αυτό συμβαίνει κατά κύριο λόγο στις χώρες της Βόρειας Ευρώπης. Αντίθετα, στις χώρες της Νότιας Ευρώπης και σε πολλές άλλες περιοχές του κόσμου, η αποφυγή κατάβολής φόρου στο δημόσιο, θεωρείται σχεδόν σαν μιά φυσιολογική στάση απέναντι στο κράτος. Οι μέθοδοι με τις οποίες γίνεται η φοροδιαφυγή, είναι τόσο γνωστές, ώστε περιττεύει να αναφερθούν, χωριό που φαίνεται, κολαούζο δεν θέλει.
Το πάσης φύσεως λαθρεμπόριο, είναι επίσης μιά πολύ γνωστή μορφή παραοικονομίας. Βάζουμε στην αγορά πράγματα που συνήθως έρχονται από περιοχές εκτός της χώρας, δεν περνούν από τελωνιακό έλεγχο και συνεπώς δεν πληρώνουν δασμούς και άλλους φόρους. Πολλά και διάφορα μπορεί να είναι τα πράγματα που μπορούν να διακινηθούν μ΄ αυτό τον τρόπο. Μπορεί να είναι εμπορεύματα - όπως τελευταίως τα τσιγάρα - μπορεί να είναι μετανάστες που μεταφέρονται λαθραία με τους γνωστούς τρόπους, μπορεί να είναι απαγορευμένες ουσίες, όπως τα ναρκωτικά. Ειδικά για το λαθρεμπόριο των ναρκωτικών, υπολογίζεται ότι ο ετήσιος « τζίρος » του, φτάνει ή και υπερβαίνει το ενάμισυ τρισεκατομμύριο δραχμές.
Η εξαγορά συνειδήσεων δεν γίνεται ποτέ με επίσημο τρόπο, είναι χρήματα που δίνονται πάντοτε κάτω από το τραπέζι. Ποιές είναι οι συνειδήσεις και σε ποιές περιπτώσεις εξαγοράζονται ; Πιθανώς όλες, ή τουλάχιστον οι περισσότερες. Αλλά το ζητημα δεν είναι εκεί, αυτό που έχει σημασία, είναι ποιοί βρίσκονται σε κάποια θέση τέτοια, που να προκαλούν την εξαγορά της συνείδησής τους. Δεν μπορείς να εξαγοράσεις έναν εργάτη ή έναν υπάλληλο, δεν έχει καμμιά αξία και νόημα αυτή η εξαγορά. Αυτός που θα εξαγοραστεί, πρέπει να έχει κάποια αξία, σημαντική μάλιστα αξία και θέση, έτσι ώστε με την εξαγορά του, να προκύψει το ανάλογο - συνήθως μεγάλο - οικονομικό όφελος.
Τέτοιες θέσεις με αξία και με σημασία, είναι πολλών ειδών, μπορεί να ανήκουν σε πολιτικούς, είτε σε πρόσωπα που έχουν επιρροή στα δημόσια πράγματα , είτε να μπορούν να διαμορφώνουν καταστάσεις. Ας πάρουμε την περίπτωση ενός πολιτικού που έχει αδύνατη συνείδηση, και συγχρόνως βρίσκεται σε έναν τομέα που τον καθιστά σημαντικό άνθρωπο. Πρόκειται να κάνει τις διαπραγματεύσεις για να αγοράσει το κράτος κάποια πράγματα. Αυτά τα πράγματα τα παράγουν πολλές εταιρείες, θα διαλέξει μιά από αυτές. Και εκεί έρχεται το χρήμα που δίνεται κάτω από το τραπέζι, είτε σαν « πουρμπουάρ », είτε υπό μορφήν ποσοστού επί του ποσού της αγοράς.
Ας βρεθούμε για λίγη ώρα, σε έναν αθλητικό χώρο, οπου θα γίνει μιά ποδοσφαιρική συνάντηση, της οποίας το αποτέλεσμα έχει βαρύνουσα σημασία από πλευράς βαθμολογικής. Εικοσιδύο παίκτες βρίσκονται μέσα στο γήπεδο, και ένας άνθρωπος με μιά σφυρίχτρα στο στόμα. Αυτός ο άνθρωπος που θα διευθύνει το παιχνίδι, έχει πάρει πριν από δύο μέρες ή χτές το βράδυ, ένα σεβαστό χρηματικό ποσό από έναν παράγοντα του ενός από τους δυό συλλόγους. Γιατί πήρε αυτά τα χρήματα κάτω από το τραπέζι ; Απλούστατα, για να βοηθήσει - όσο μπορεί - στη διαμόρφωση ενός ευνοϊκού για τον ένα σύλλογο αποτελέσματος, και σε βάρος του άλλου συλλόγου. Η ίδια ιστορία αλλά τόσο συχνά, μπορεί να συμβεί και σε άλλου είδους αθλητικά παιχνίδια. Ακόμα, μπορεί ένας σύλλογος αθλητικός, να συμφωνήσει να παραχωρήσει τη νίκη στον αντίπαλό του, αφού έχει πάρει επισης κάτω από το τραπέζι ένα ποσό χρημάτων, λίγων ή πολλών.
Δεν πρέπει να παραλείψουμε να αναφέρουμε και το εμπόριο « λευκής » σάρκας -που μπορεί να είναι και μαύρη - ένα εμπόριο που αποδίδει πολλά, πάρα πολλά σ΄αυτούς που το οργανώνουν. Τους τελευταίους καιρούς, οι « έμποροι » αυτοί, φέρνουν όμορφες γυναίκες από χώρες του τέως ανατολικού μπλοκ, τις εγκαθιστούν σε διαμερίσματα ή βίλλες, και τις « νοικιάζουν » έναντι αδράς αμοιβής σε κάποιους « ματσωμένους » και « μερακλήδες » συμπατριώτες μας. Φυσικά, φόροι από τις εισπράξεις αυτού του « εμπορίου », δεν πληρώνονται πουθενά, αυτός είναι νόμος παλιός, από την αρχαιότητα.
Θα έχετε ακούσει για τα λεγόμενα « συμβόλαια θανάτου ». Ησαν άγνωστα στη χώρα μας, αλλά σιγά σιγά, έκαναν δειλά την εμφάνισή τους. Θέλεις να « βγάλεις από τη μέση » έναν εχθρό σου, κάποιον που σου έχει χωθεί στη μύτη. Παραγγέλλεις σε κάποιον, μέσω ειδικών μεσαζόντων, να του ανατεθεί η δολοφονία του εν λόγω εχθρού σου σου ή αντιπάλου σου σε βρώμικες επιχειρήσεις. Τη μέρα της « εκτέλεσης » της εντολής, φροντίζεις να βρίσκεσαι στο Παρίσι, σε ένα μεγάλο ξενοδοχείο, όπου πλήθος ανθρώπων σε βλέπει, και αργότερα θα βεβαιώσει ότι ήσουν εκεί τη μέρα εκείνη, όταν ασχοληθεί η αστυνομία με το φόνο. Το « συμβόλαιο » αυτό - που συνήθως συνάπτεται με κάποιο μέλος της Ρωσικής Μάφια ή με κάποιο Ελληνα του υπόκοσμου - πληρώνεται συνήθως με σημαντικό ποσό χρημάτων, τό οποίο καταβάλλεις στον « εκτελεστή » με κάποιο τρόπο που δεν τον ξέρω.
Άλλη περίπτωση, πολύ συχνή μάλιστα. Πάσχεις από κάποια ασθένεια ή έχεις κάποια συμπτώματα που οι τοπικοί γιατροί δεν μπορούν να τα αποδώσουν σε κάποια αρρώστεια, βρίσκονται σε διαγνωστική αμηχανία. Πρέπει να πάς σε έναν μεγάλο γιατρό, ένα από τα τρανταχτά ονόματα της επιστήμης του Ιπποκράτη, του Ιμχοτέπ και του Γαληνού. Πηγαίνεις λοιπόν σ΄αυτόν τον γιατρό, σε εξετάζει επιμελώς, παραγγέλει και μερικές ή πολλές εργαστηριακές εξετάσεις, και τελικά βρίσκει από τι πάσχεις, ή ότι δεν πάσχεις από τίποτε.
Και έρχεται η ώρα που πριν αποχωρήσεις από κοντά του, πρέπει να τον πληρώσεις για τις φροντιδες που κατέβαλε για λογαριασμό σου. Τα χρήματα είναι αρκετά μέχρι πολλά, εν τάξει θα τα δώσεις, τα αξίζει ο ανθρωπος αυτός. Αλλά το να σου δώσει μιά απόδειξη και να την επισυνάψεις στη φορολογική σου δήλωση, αυτό δεν πρέπει να το περιμένεις. Ισως σου δώσει μιά απόδειξη τελικά, αλλά για ένα μικροποσό μόνο.
Όλα αυτά χρήματα που διακινούνται μ΄αυτούς και με παραπλήσιους τρόπους, αποτελούν το λεγόμενο « μαύρο » χρήμα. Είναι το χρήμα της παραοικονομίας, της οικονομίας που κινείται έξω από τον ποινικό νόμο, που συνεχώς καταδιώκεται, και πολύ σπάνια πιάνεται. Και αυτό το « μαύρο » χρήμα, μετατρέπεται σε « άσπρο », σε καθαρό χρημα, μέσω διαφόρων οδών, όπως λ.χ. του χρηματιστηρίου, όπου δεν σε ρωτούν από πού βρήκες τα χρήματα για να αγοράσεις μετοχές.
Στην είδηση που ακούστηκε από τα ΜΜΕ, αναφέρθηκε ότι το μαύρο αυτό χρήμα στη χώρα μας, υπολογίζεται σε πάνω από τρεισήμισυ τρισεκατομμύρια δραχμές, πάρτε το κομπιουτεράκι σας και μετατρέψτε το σε Ευρώ. Πρόκειται για τεράστιο ποσό για τα ελληνικά μέτρα, μπορεί μάλιστα να είναι και πολύ μεγαλύτερο από αυτό που αναφέρθηκε. Είμαστε μεγάλη, εκλεκτή ράτσα, δεν μπορεί να μας το αμφισβητήσει αυτό κανένας.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου